William Turner

J.M.W. Turner

De Britse kunstenaar J.M.W. Turner werd vooral beroemd als schilder van licht en sfeer in een tijd, dat een academische benadering nog populair was. Mede hierdoor is Turner een van de belangrijkste kunstenaars geworden. Hij was een voorloper, een wegbereider. In de door James Hamilton geschreven monografie komen we veel te weten over de wereld waarin Turner leefde.
Het persoonlijke leven van Turner was bijzonder. Zijn karakter zat vol tegenstellingen: hij kon ruw en onbeheerst zijn, maar ook genereus en medelevend. De vader van Turner was een middenstander. Moeder Turner stierf op jonge leeftijd, waardoor vader en zoon meer op elkaar aangewezen waren. De kunstenaar behield zijn hele leven een goede band met zijn vader. Turner had verder niet veel langdurende relaties. Wel kreeg hij twee buitenechtelijke kinderen en had hij een aantal mistresses, die zich echter nooit in het openbaar aan zijn zijde vertoonden.
Bijzonder voor Turner was ook zijn handelsgeest. Al vroeg in zijn loopbaan opende hij een eigen galerie, waar hij zijn schilderijen rechtstreeks aan de liefhebbers verkocht. Regelmatig vroeg hij exorbitante prijzen voor zijn kunstwerken.
Turner reisde veel. In zestig jaar legde hij vele duizenden kilometers af om in Engeland en Europa indrukken op te doen voor zijn schilderijen. Hij had een voorkeur voor de kust, de zee en slecht weer. Tijdens een treinreis stak Turner urenlang zijn hoofd buiten het raam om te kunnen genieten van een striemende regenbui en het lichten van het onweer. Hiervan deed hij uitgebreid verslag in zijn schetsboeken. Vaak zijn de indrukken van het landschap slechts summier maar zeer levendig weergegeven en zie je, dat deze kunstenaar zijn tijd ver vooruit was. Turner had een groot talent en ging daarnaast het experiment niet uit de weg. In zijn schilderijen is hier slechts een glimp van te zien. Pas als je de afbeeldingen uit zijn schetsboeken bekijkt, zie je hoe experimenteel Turner op zoek was naar nieuwe manieren om oude verhalen te vertellen.
In de uitgave van James Hamilton werd ook het materiaal betrokken, dat sinds 1975 beschikbaar kwam, want toen de tweehonderdjarige geboortedag van Tuner werd gevierd en de kunstenaar volop in de belangstelling stond, werden veel belangwekkende vondsten gedaan.
Uiteraard treft u in deze uitgave ook afbeeldingen van de belangrijkste werken van Turner aan.
Turner door James Hamilton, Random House, 2003

Zeestukken van een romantische kunstschilder

De Engelse romantische kunstenaar J.M.W. Turner (1775-1851) werd bekend door zijn sublieme en dramatische landschappen en zeestukken. Het door de Turner-deskundige James Hamilton geschreven boek verscheen ter gelegenheid van een reizende tentoonstelling van het Sterling and Francine Clark Art Instituut. Hamilton besteedt in deze studie vooral aandacht aan de spectaculaire zeestukken van William Turner.
Turner maakte rond 1840 zijn eerste landschap waarop de zee het decor was. Tot in de jaren voor zijn dood bleef dit thema belangrijk in zijn werk. In tegenstelling tot andere kunstenaars van zijn tijd ging het Turner vooral om de dramatiek. Bovendien moest het schilderij een verhaal vertellen. Vaak gebruikte hij hiervoor actuele onderwerpen, zoals een schip dat richting sloop werd gesleept. Ook zien we in deze schilderijen de grote voorliefde van William Turner voor de dichtkunst. Zelfs zijn titels waren soms zo lang, dat sprake was van een soort gedicht.
James Hamilton laat in zijn studie de verbanden zien tussen Turner en de Nederlandse traditie van het landschap uit de zeventiende eeuw. Daarnaast geeft de schrijver informatie over de belangstelling van William Turner voor wetenschap, fotografie en optica. Zelfs voor lezers die al wat meer hebben gelezen over William Turner is het boek Turner: The Late Seascapes van James Hamilton een aanrader.
Turner: The Late Seascapes door James Hamilton
Yale University Press, 2003, ISBN: 0300099002